Một số vấn đề cần lưu ý khi thực hiện công tác thanh kiểm tra trong nội bộ Nhà trường (Phần 1)


Một số vấn đề cần lưu ý khi thực hiện công tác thanh kiểm tra trong nội bộ Nhà trường (Phần 1)

Ngày đăng : 20/12/2016

I. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC THANH KIỂM TRA TRONG NỘI BỘ NHÀ TRƯỜNG 
1. Một số khái niệm cơ bản
Trong thực tiễn quản lý giáo dục – đào tạo đang tồn tại các hoạt động: Thanh tra giáo dục, Kiểm tra nội bộ trường học, Thanh tra nhân dân. 
1.1 Thanh tra giáo dục
Thanh tra giáo dục là thanh tra chuyên ngành về giáo dục, thực hiện quyền thanh tra trong phạm vi quản lý nhà nước về giáo dục nhằm bảo đảm việc thi hành pháp luật, phát huy nhân tố tích cực, phòng ngừa và xử lý vi phạm, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong lĩnh vực giáo dục. Thanh tra giáo dục thực hiện nhiệm vụ: 
- Thanh tra việc thực hiện chính sách và pháp luật về giáo dục. 
- Thanh tra việc thực hiện mục tiêu, kế hoạch, chương trình, nội dung, phương pháp giáo dục; quy chế chuyên môn, quy chế thi cử, cấp văn bằng, chứng chỉ; việc thực hiện các qui định về điều kiện cần thiết bảo đảm chất lượng giáo dục ở các cơ sở giáo dục;
 - Thực hiện nhiệm vụ giải quyết các khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực giáo dục theo quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo; 
- Xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính; 
- Thực hiện nhiệm vụ phòng ngừa và đấu tranh chống tham nhũng trong lĩnh vực giáo dục theo quy định của pháp luật về chống tham nhũng;
 - Kiến nghị các biện pháp bảo đảm thi hành pháp luật về giáo dục; đề nghị sửa đổi, bổ sung các chính sách và quy định của Nhà nước về giáo dục;  
- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật. 
* Các cơ quan thanh tra giáo dục gồm: 
- Thanh tra Bộ giáo dục và đào tạo 
- Thanh tra Sở giáo dục và đào tạo 
- Phòng Thanh tra giáo dục ở các Trường đại học
- Hoạt động thanh tra giáo dục ở cấp huyện do Trưởng phòng giáo dục và đào tạo trực tiếp phụ trách.
Hoạt động thanh tra giáo dục được thực hiện theo quy định của Luật thanh tra. 
1.2 Kiểm tra
Kiểm tra nội bộ trường học là hoạt động xem xét và đánh giá các hoạt động giáo dục, điều kiện dạy – học, giáo dục trong phạm vi nội bộ nhà trường nhằm mục đích phát triển sự nghiệp giáo dục nói chung, phát triển nhà trường, phát triển người giảng viên và sinh viên nói riêng.
Kiểm tra là một trong những chức năng cơ bản của quản lý. Đó là công việc - hoạt động nghiệp vụ mà người quản lý ở bất kỳ cấp nào cũng phải thực hiện để biết rõ những kế hoạch, mục tiêu đề ra trên thực tế đã đạt được đến đâu và như thế nào. Từ đó đề ra những biện pháp động viên, giúp đỡ, uốn nắn và điều chỉnh nhằm thúc đẩy các cá nhân và tổ chức phát triển.    
Kiểm tra nội bộ trường học, về thực chất gồm hai hoạt động: 
- Hiệu trưởng tiến hành kiểm tra công việc, hoạt động, mối quan hệ của các thành viên, bộ phận và những điều kiện, phương tiện phục vụ dạy học và giáo dục trong nhà trường. 
- Việc tự kiểm tra của các bộ phận, cá nhân trong trường.
1.3 Thanh tra nhân dân
Thanh tra nhân dân là hình thức giám sát của nhân dân thông qua Ban Thanh tra nhân dân đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở. Ban Thanh tra nhân dân chịu sự chỉ đạo trực tiếp của Ban chấp hành công đoàn cơ sở và có nhiệm vụ giám sát các mặt hoạt động trong đơn vị. Phạm vi giám sát của Ban Thanh tra nhân dân ở cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp được quy định tại Nghị định số 99/2005/NĐ-CP ngày 28 tháng 7 năm 2005 như sau: 
- Thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ công tác hàng năm của cơ quan đơn vị; 
- Sử dụng kinh phí hoạt đông từ nguồn ngân sách nhà nước, sử dụng các quỹ, chấp hành chế độ quản lý tài chính, tài sản và công tác tự kiểm tra tài chính của cơ quan, đơn vị; 
- Thực hiện nội quy, quy chế của cơ quan, đơn vị; 
- Thực hiện các chế độ, chính sách đối với cán bộ, nhân viên, viên chức theo qui định của pháp luật; 
- Việc tiếp dân, tiếp nhận và xử lý đơn, thư khiếu nại, tố cáo; việc giải quyết khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền của người đứng đầu cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp; việc thi hành các quyết định giải quyết khiếu nại, quyết định xử lý tố cáo đã có hiệu lực pháp luật tại cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp; 
- Việc thực hiện các kết luận, quyết định xử lý về thanh tra, kiểm tra của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; việc xử lý các vụ việc tham nhũng, lãng phí trong cơ quan, đơn vị; 
- Những việc khác theo quy định của pháp luật. 
1.4 Phân biệt các loại hoạt động thanh tra giáo dục, kiểm tra nội bộ nhà trường, thanh tra nhân dân và xác định mối quan hệ giữa chúng: 
- Giống nhau: Các hoạt động thanh tra giáo dục, kiểm tra nội bộ, thanh tra nhân dân đều là hoạt động quan sát, theo dõi các hoạt động giáo dục và giúp đỡ đối tượng hoàn thành tốt nhiệm vụ. Về nội dung công việc đều là kiểm soát, đánh giá trạng thái của hệ; phổ biến, truyền bá kinh nghiệm tiên tiến cũng như phát hiện lệch lạc để điều chỉnh, uốn nắn. 
- Khác nhau: Các hoạt động thanh tra giáo dục, kiểm tra nội bộ, thanh tra nhân dân khác nhau về tính chất, chủ yếu về tư cách pháp nhân của người thực hiện thanh kiểm tra, về tổ chức hoạt động, về đối tượng và cách xử lý. 
+ Về tính chất: 
Thanh tra giáo dục là hoạt động kiểm tra và đánh giá chính thức có tính Nhà nước của cơ quan quản lý giáo dục cấp trên đối với cấp dưới. Kết luận thanh tra mang tính pháp lý cao. Kiểm tra nội bộ có tính chất tổ chức quản lý trong nội bộ là chủ yếu (song vẫn mang tính chất hành chính pháp chế). Thanh tra nhân dân vừa mang tính pháp lý vừa mang tính quần chúng và nặng về tư vấn và thuyết phục. 
+ Về tổ chức: 
Thanh tra giáo dục là hệ thống tổ chức thanh tra Nhà nước do pháp luật quy định, và có tính ổn định cao; thanh tra viên là công chức nhà nước được bổ nhiệm vào ngạch thanh tra để thực hiện nhiệm vụ thanh tra. Ban kiểm tra nội bộ do thủ trưởng đơn vị trực tiếp quyết định thành lập, tổ chức thực hiện và ít ổn định hơn. Còn Ban Thanh tra nhân dân trong các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp do Hội nghị công nhân, viên chức hoặc Hội nghị đại biểu công nhân, viên chức bầu ra bằng phiếu kín và chịu sự chỉ đạo của Ban chấp hành công đoàn cơ sở. 
+ Về đối tượng: 
Đối tượng của thanh tra giáo dục là cơ quan, tổ chức, cá nhân cấp dưới với những công việc và hoạt động của họ. 
Đối tượng của kiểm tra nội bộ là bộ phận, cá nhân trong một tổ chức với những công việc, hoạt động và mối quan hệ của họ. 
Đối tượng của thanh tra nhân dân là bộ phận, cá nhân trong việc thực hiện các chính sách pháp luật của Nhà nước và chế độ nội quy của đơn vị. 
+ Về xử lý: 
Thanh tra giáo dục: có tính chất và hiệu lực pháp lý cao, buộc đối tượng phải thực hiện; có thể đình chỉ hoạt động khi thật cần thiết. 
Kiểm tra nội bộ: xem xét, phát hiện, uốn nắn, điều chỉnh, giúp đỡ trong nội bộ. 
Thanh tra nhân dân: chủ yếu là kiến nghị và giám sát việc thực hiện kiến nghị.
Các hoạt động trên có những điểm khác nhau, song chúng có mối quan hệ chặt chẽ với nhau: Kiểm tra nội bộ cung cấp thông tin tin cậy cho thanh tra, thanh tra sử dụng số liệu, kết luận, đánh giá của kiểm tra nội bộ đồng thời lại giúp cho công tác kiểm tra nội bộ được chính xác hơn, hiệu quả hơn. 

2. Vị trí, vai trò của công tác kiểm tra trong nội bộ nhà trường 
Kiểm tra trong nội bộ nhà trường là chức năng quản lý cơ bản, là khâu đặc biệt quan trọng trong chu trình quản lý đảm bảo tạo lập mối liên hệ ngược thường xuyên, kịp thời giúp Hiệu trưởng hình thành cơ chế điều chỉnh hướng đích trong quá trình quản lý nhà trường. Kiểm tra nội bộ trường học là một công cụ sắc bén góp phần tăng cường hiệu lực quản lý nhà trường nhằm nâng cao chất lượng giáo dục – đào tạo trong nhà trường. Lãnh đạo mà không kiểm tra thì coi như không lãnh đạo. 
Thực tế cho thấy, nếu kiểm tra đánh giá chính xác, chân thực sẽ giúp Hiệu trưởng có thông tin chính xác về thực trạng của đơn vị mình cũng như xác định các mức độ, giá trị, các yếu tố ảnh hưởng, từ đó tìm ra nguyên nhân và đề ra các giải pháp điều chỉnh, uốn nắn có hiệu quả. Như vậy, kiểm tra vừa là tiền đề, vừa là điều kiện để đảm bảo thực hiện các mục tiêu. 
Kiểm tra còn có tác dụng đôn đốc, thúc đẩy, hỗ trợ và giúp đỡ các đối tượng kiểm tra làm việc tốt hơn, có hiệu quả hơn. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng khẳng định: Nếu tổ chức việc kiểm tra được chu đáo, thì công việc của chúng ta nhất định tiến bộ gấp mười, gấp trăm lần. 
Kiểm tra chẳng những giúp nhà quản lý thu thập thông tin về hoạt động của đối tượng quản lý mà còn giúp nhà quản lý nhận rõ kế hoạch, việc chỉ đạo, điều hành cuả mình có khoa học, khả thi không, từ đó có các biện pháp điều chỉnh nhằm nâng cao hiệu quả quản lý. 
Kiểm tra nội bộ nhà trường thực hiện việc xem xét và đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của các thành viên, bộ phận trong nhà trường, phân tích nguyên nhân của các ưu, nhược điểm đồng thời đề xuất các biện pháp phát huy ưu điểm, khắc phục những hạn chế, thiếu sót. Do đó giúp cho việc động viên, khen thưởng chính xác các cá nhân, đơn vị; khuyến khích cái tốt, truyền bá kinh nghiệm tiên tiến đồng thời phát hiện ra những lệch lạc, sai sót để uốn nắn, điều chỉnh kịp thời. Có thể nói, kiểm tra nội bộ là một trong các yếu tố tạo nên chất lượng giáo dục đào tạo trong nhà trường. 
3. Các nguyên tắc kiểm tra 
Kiểm tra cần quán triệt các nguyên tắc cơ bản sau: 
- Kiểm tra phải chính xác, khách quan 
Đây là nguyên tắc hàng đầu của kiểm tra. Kết quả kiểm tra phải phản ánh đúng thực trạng về đối tượng kiểm tra. Tránh định kiến, suy diễn cũng như tránh làm hình thức, giả tạo. 
- Kiểm tra phải có hiệu quả kiểm tra không phải là “bới lông tìm vết”. Kiểm tra phải có tác dụng đôn đốc thúc đẩy việc thực hiện được tốt hơn. Đặc biệt, trong giáo dục còn phải tính đến hiệu quả giáo dục trong kiểm tra. Chẳng hạn: Kiểm tra giờ dạy trên lớp của giảng viên nhưng có hiện tượng giảng viên đã “dạy nháp” trước thì không những không đánh giá đúng thực trạng hoạt động dạy của thầy và hoạt động học của trò mà còn đưa tới tác dụng giáo dục không tốt đối với HS-SV. 
Kiểm tra phải giúp cho nhà quản lý nâng cao hiệu quả quản lý nhờ những thông tin xác thực về hoạt động của đối tượng quản lý và hoạt động của các cấp quản lý trong nhà trường. 
Ngoài ra, còn phải tính đến tính đến hiệu quả kinh tế trong kiểm tra, nghĩa là các lợi ích mà kiểm tra mang lại phải lớn hơn các chi phí cùng hậu quả do kiểm tra gây ra. 
- Kiểm tra phải thường xuyên, kịp thời 
Kiểm tra là một chức năng quản lý, là công việc của nhà quản lý nên phải thực hiện thường xuyên, không phải “khi có vấn đề” mới kiểm tra. 
- Kiểm tra phải công khai 
Đó là sự thể hiện dân chủ trong quản lý. Cần phải động viên, thu hút cá nhân, đơn vị tham gia vào quá trình kiểm tra, biến quá trình kiểm tra bên ngoài thành quá trình tự kiểm tra của các cá nhân, bộ phận trong nhà trường. 
4. Nhiệm vụ của công tác kiểm tra trong nội bộ nhà trường
Kiểm tra nội bộ nhà trường được thực hiện các nhiệm vụ cơ bản sau: 
4.1 Kiểm tra 
Xem xét việc thực hiện nhiệm vụ của đối tượng kiểm tra so với các quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật và các hướng dẫn của các cấp quản lý. 
Yêu cầu của kiểm tra là phải tỉ mỉ, rõ ràng, chỉ rõ những điều làm được, chưa làm được của đối tượng kiểm tra. Còn đối với người được kiểm tra thì cảm thông, hợp tác, chấp nhận việc làm của ban kiểm tra. 
4.2 Đánh giá 
Xác định mức độ đạt được trong việc thực hiện các nhiệm vụ theo quy định, phù hợp với bối cảnh và đối tượng để xếp loại đối tượng kiểm tra. Yêu cầu của đánh giá là khách quan, chính xác, công bằng đồng thời định hướng, khuyến khích tạo cơ sở cho sự tiến bộ của đối tượng kiểm tra. 
4.3 Tư vấn 
Nêu được những nhận xét, gợi ý giúp cho đối tượng kiểm tra thực hiện ngày càng tốt hơn nhiệm vụ của mình. 
Yêu cầu của tư vấn là các ý kiến tư vấn phải sát thực, khả thi giúp cho đối tượng kiểm tra nâng cao chất lượng công việc của mình. 
4.4 Thúc đẩy 
Là hoạt động kích thích, phát hiện, phổ biến các kinh nghiệm tốt, những định hướng mới và kiến nghị với các cấp quản lý nhằm hoàn thiện dần hoạt động của đối tượng kiểm tra, góp phần phát triển hệ thống giáo dục quốc dân. 
Yêu cầu của thúc đẩy là người kiểm tra phải phát hiện, lựa chọn được kinh nghiệm (của đối tượng kiểm tra, của người khác, của mình…); phổ biến được kinh nghiệm tốt, những định hướng mới cho đối tượng kiểm tra và có những kiến nghị xác đáng đối với các cấp quản lý nhằm phát triển tổ chức, phát triển cá nhân trong đơn vị.
5. Nội dung kiểm tra nội bộ nhà trường  
Hoạt động dạy học và giáo dục trong nhà trường rất phong phú, phức tạp và nhiều mặt. Các thành viên trong đoàn kiểm tra của nhà trường có trách nhiệm kiểm tra toàn bộ công việc, hoạt động, mối quan hệ, kết quả của toàn bộ quá trình dạy học - giáo dục và những điều kiện phương tiện của nó, không loại trừ mặt nào. Để xác định nội dung của kiểm tra nội bộ cần căn cứ vào đối tượng của kiểm tra nội bộ nhà trường và các cơ sở pháp lý của thanh, kiểm tra. 
* Về đối tượng kiểm tra 
Đối tượng kiểm tra nội bộ nhà trường là tất cả các thành tố cấu thành hệ thống sư phạm nhà trường, sự tương tác giữa chúng tạo ra một phương thức hoạt động đồng bộ và thống nhất nhằm thực hiện tốt mục tiêu, kế hoạch đào tạo và tạo ra kết quả đào tạo mong muốn. Song đối tượng chủ yếu của kiểm tra nội bộ trường học là: giảng viên, HSSV, cơ sở vật chất - kỹ thuật, tài chính, kết quả dạy học và giáo dục. 
* Về cơ sở pháp lý 
Cơ sở pháp lý của kiểm tra nội bộ nhà trường là: 
- Luật giáo dục 
- Nghị định của chính phủ hướng dẫn thi hành luật giáo dục 
- Mục tiêu, kế hoạch giáo dục của nhà trường 
- Điều lệ nhà trường 
- Nghị định của chính phủ về tổ chức và hoạt động của Thanh tra giáo dục. 
- Các thông tư, hướng dẫn thanh tra toàn diện nhà trường, thanh tra hoạt động sư phạm của giảng viên trong các Trường đại học. 
- Chỉ thị năm học (hàng năm) của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo. 
- Kế hoạch năm học của nhà trường. 
Nội dung kiểm tra trong nội bộ nhà trường được xác định cụ thể như sau: 
* Về xây dựng đội ngũ: 
+ Số lượng và cơ cấu; 
+ Chất lượng (nguồn đào tạo, trình độ tay nghề, thâm niên); 
+ Các hoạt động phối hợp của tập thể sư phạm trong việc thực hiện nhiệm vụ giáo dục, giảng dạy của nhà trường. Nề nếp hoạt động (tổ chức, trật tự kỷ cương, kế hoạch); 
+ Công tác bồi dưỡng và tự bồi dưỡng. 
* Về cơ sở vật chất, trang thiết bị, tài chính: 
+ Việc xây dựng, sử dụng và bảo quản cơ sở vật chất (đất đai, phòng ốc, thư viện, thiết bị dạy học, đồ dùng dạy học, dụng cụ thể dục thể thao, sân chơi, bãi tập, khu vực vệ sinh, khu để xe, khu KTX…; 
+ Việc xây dựng cảnh quan trường học, vệ sinh học đường, môi trường sư phạm; 
+ Công tác tài chính (chế độ kế toán, tài chính, công khai các nguồn thu chi trong ngân sách và các nguồn huy động khác). 
* Về kế hoạch phát triển giáo dục: 
+ Thực hiện chỉ tiêu số lượng SV- HV khối lớp và toàn trường; 
+ Thực hiện đổi mới giáo dục; 
+ Thực hiện quy chế tuyển sinh; 
+ Duy trì sĩ số, chống lưu ban bỏ học; 
+ Hiệu quả đào tạo. 
* Về hoạt động và chất lượng giáo dục, đào tạo: 
- Hoạt động và chất lượng giáo dục thái độ và kỹ năng cho SV: 
+ Thực hiện nội dung, chương trình, kế hoạch giáo dục thái độ, kỹ năng trong và ngoài giờ lên lớp; 
+ Hoạt động của giáo viên chủ nhiệm, cố vấn học tập; 
+ Hoạt động của Đội thanh niên tình nguyện,  Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh và các tổ chức khác trong và ngoài nhà trường trong việc giáo dục kỹ năng sống cho SV;
+ Hoạt động kết nối với các doanh nghiệp, giới thiệu việc làm. 
+ Việc kết hợp giáo dục giữa nhà trường, gia đình và xã hội; 
+ Kết quả rèn luyện đạo đức, kỹ năng của SV.
 - Hoạt động và chất lượng giảng dạy:
+ Thực hiện chương trình, nội dung, kế hoạch giảng dạy 
+Thực hiện quy chế chuyên môn của giảng viên; 
+ Việc đổi mới phương pháp dạy và học; 
+ Chất lượng giảng dạy của giảng viên; 
+ Kết quả học tập của sinh viên. 
6. Phương pháp kiểm tra 
Để thu thập và có được những thông tin tin cậy, khách quan về nhà trường, về các hoạt động sư phạm trong nhà trường, cần sử dụng nhiều phương pháp kiểm tra khác nhau. Việc lựa chọn và sử dụng phương pháp nào là tùy thuộc đặc điểm đối tượng, mục đích, nhiệm vụ, thời gian và tình huống cụ thể trong kiểm tra. 
Những phương pháp kiểm tra phổ biến là:
6.1 Phương pháp quan sát: 
Đây là phương pháp quan trọng nhất của kiểm tra. Quan sát nhằm mục đích chuyên môn là sự tập trung tâm trí của mình theo những nguyên tắc vào những vấn đề nhất định. Quan sát là một hoạt động khác hẳn với việc trông thấy. 
Có hai loại quan sát: Quan sát tĩnh và quan sát động. Trong kiểm tra, quan sát nhằm thu thập thông tin về đối tượng kiểm tra, trong đó có việc phát hiện các điểm không phù hợp, các điểm bất thường. Trong kiểm tra nội bộ nhà trường, các đối tượng quan sát thường là:
- Cơ sở vật chất - kỹ thuật (tường rào, cổng ngõ, sân chơi, bãi tập, bồn hoa, lớp học, phòng làm việc, bàn ghế, thư viện, thiết bị, đồ dùng dạy học…): Quan sát độ bền, vệ sinh, tính thẩm mỹ, sự hợp lý trong bố trí, sắp xếp, tính ngăn nắp, việc sử dụng, bảo quản… 
- Hoạt động dạy của giảng viên, hoạt động học của sinh viên, học viên hoạt động phục vụ dạy - học của cán bộ, nhân viên trong trường cũng như mối quan hệ của họ: Quan sát tinh thần, thái độ trong thực hiện nhiệm vụ, năng lực trong giải quyết công việc… 
- Hồ sơ, tài liệu: Quan sát ngày tháng ghi trên các hồ sơ, tài liệu có đúng trình tự và liên quan chặt chẽ không? độ mờ của giấy và mực có phù hợp với ngày tháng lập tài liệu, hồ sơ không?... 
Điều lưu ý khi sử dụng phương pháp này là quan sát phải có mục đích, kế hoạch và hệ thống, lựa chọn đúng đắn đối tượng quan sát. Trong phương pháp này có thể sử dụng các phương tiện kỹ thuật nghe nhìn nên kiểm tra viên phải có kỹ năng sử dụng phương tiện kỹ thuật, nhưng điều quan trọng là phải có sự tinh tế sư phạm cần thiết. 
Sử dụng phương pháp quan sát trong kiểm tra nội bộ trường học, người kiểm tra có thể “đi dạo quanh trường”. Điều quan trọng là người kiểm tra phải có một kế hoạch rõ ràng nên “đi dạo” ở đâu và nơi nào là thứ tự ưu tiên hàng đầu. Trong những lúc “đi dạo” này, người kiểm tra có thể hình thành “những cuộc trò chuyện” với cán bộ, giảng viên, sinh viên... Và qua các cuộc trò chuyện này chẳng những làm cho người kiểm tra hiểu rõ hơn về từng hoạt động hiện hành diễn ra trong trường, nguyên nhân thành công và thất bại, các ý kiến đề xuất từ cấp dưới nhằm cải thiện công việc mà còn để cho đội ngũ cán bộ, giảng viên, nhân viên… biết rằng BGH rất quan tâm đến các hoạt động  hàng ngày của họ…, giúp cho việc điều chỉnh các hoạt động một cách kịp thời. 
6.2 Phương pháp phân tích tài liệu sản phẩm 
Phương pháp này cho phép kiểm tra viên hình dung lại quá trình hoạt động của đối tượng kiểm tra. Người kiểm tra có thể phân tích nhiều loại tài liệu sản phẩm khác nhau trong quá trình kiểm tra. Chẳng hạn như: Các loại kế hoạch, giáo án, sổ chủ nhiệm, các loại biên bản, sổ giao ban, các bản sơ kết, tổng kết, bài kiểm tra của sinh viên, đồ dùng dạy học tự làm của giảng viên .v.v. 
6.3 Các phương pháp tác động trực tiếp đối tượng 
Các phương pháp này bao gồm: 
- Điều tra bằng phiếu 
- Phỏng vấn, trao đổi, nghe báo cáo 
- Kiểm tra (miệng, viết) 
Sử dụng phương pháp này, kiểm tra viên cần có kỹ năng phỏng vấn. Mục đích của cuộc phỏng vấn là người kiểm tra mong muốn nhận được càng nhiều càng tốt thông tin từ chính bản thân người được phỏng vấn về vấn đề quan tâm. Kỹ năng phỏng vấn thể hiện ở việc đặt câu hỏi, việc lắng nghe và khơi gợi ý kiến người được hỏi. 
Những câu hỏi nên sử dụng là những câu hỏi mở. Đó là những câu hỏi tạo nhiều cơ hội cho người được phỏng vấn trả lời đầy đủ bằng chính suy nghĩ của họ. 
Những câu hỏi nên tránh là những câu hỏi dẫn dắt. Câu hỏi dẫn dắt thường gợi ý những câu trả lời phù hợp với mong đợi của người hỏi, hay nói cách khác nó mớm lời cho người được hỏi. Những câu hỏi mẹo cũng không được khuyến khích, bởi vì chúng sẽ làm cho người được hỏi trở nên tức giận nếu họ nhận thấy đang bị dùng “mẹo” để khai thác họ. 
Trong cuộc phỏng vấn, người kiểm tra cần biết lắng nghe, đó là: chú ý, tập trung khi nghe người được hỏi trả lời; ghi lại các câu trả lời (nếu có thể) hoặc ít nhất nên ghi lại những điểm trả lời chính; tỉnh táo, không để những cảm xúc như nóng giận hay bực bội chi phối quá trình trao đổi; tránh cắt ngang người trả lời; hạn chế nói về mình… 
6.4 Phương pháp tham dự các hoạt động giáo dục cụ thể 
Chẳng hạn tham dự các sinh hoạt giáo dục chính trị đầu khóa , các hoạt động trong, ngoài lớp và ngoài trường … 
Chỉ có sử dụng nhiều phương pháp kiểm tra khác nhau và biết phối hợp tối ưu giữa chúng mới cho phép rút ra được những kết luận có căn cứ, chuẩn xác để đánh giá đúng đắn, khách quan việc thực hiện nhiệm vụ của đối tượng kiểm tra. 
7. Hình thức kiểm tra 
Các hình thức kiểm tra rất phong phú, có thể phân loại dựa theo các dấu hiệu sau: 
- Theo thời gian: 
+ Kiểm tra đột xuất: Hình thức kiểm tra này giúp cho người kiểm tra biết được tình hình công việc diễn ra trong điều kiện bình thường hàng ngày đồng thời có tác dụng duy trì kỷ luật lao động, nâng cao tinh thần tự giác, tự kiểm tra của các cá nhân, bộ phận trong nhà trường. 
+ Kiểm tra định kỳ: Hình thức kiểm tra này giúp cho người kiểm tra đánh giá được mức độ tiến bộ của cá nhân hay bộ phận. Thông thường, kiểm tra định kỳ có báo trước cho đối tượng kiểm tra nên giúp cho đối tượng bộc lộ hết khả năng trong công việc của mình. 
- Theo nội dung: 
+ Kiểm tra toàn diện: Là xem xét và đánh giá trình độ hoạt động của đối tượng kiểm tra trên cơ sở những sự kiện, dữ liệu đa dạng có hệ thống của toàn bộ các hoạt động và hiệu quả của tất cả các khâu trong quá trình hoạt động. 
+ Kiểm tra chuyên đề: Là xem xét và đánh giá chỉ một khía cạnh hay một số vấn đề trong toàn bộ hoạt động của đối tượng kiểm tra. 
- Theo phương pháp: 
+ Kiểm tra trực tiếp: Xem xét, đánh giá trực tiếp hoạt động của đối tượng kiểm tra.
+ Kiểm tra gián tiếp: Xem xét, đánh giá đối tượng kiểm tra thông qua kết quả hoạt động của cá nhân, bộ phận liên quan với đối tượng kiểm tra. Ví dụ: Xem xét, đánh giá kết quả giảng dạy của giáo viên thông qua kiểm tra kết quả học tập của sinh viên. 
- Theo số lượng của đối tượng kiểm tra: 
+ Kiểm tra toàn bộ: Kiểm tra tất cả đối tượng kiểm tra. Ví dụ: kiểm tra tất cả sinh viên trong một lớp; Kiểm tra tất cả các lớp trong một khối... 
+ Kiểm tra có lựa chọn (cá nhân, bộ phận): kiểm tra một số đối tượng cụ thể nào đó trong đối tượng kiểm tra. Ví dụ: kiểm tra một số sinh viên trong một lớp; kiểm tra một vài lớp trong một khối lớp...
 - Người ta còn phân chia các hình thức kiểm tra thành ba loại dựa trên thời điểm thực hiện việc kiểm tra: 
+ Kiểm tra lường trước: Được tiến hành trước khi hoạt động diễn ra. Mục đích của nó là tiên liệu các vấn đề có thể phát sinh để tìm cách ngăn ngừa trước. Ngày nay, kiểm tra lường trước là xu hướng phát triển của quá trình quản lý hiện đại vì kiểm tra lường trước mang ý nghĩa tích cực hơn mọi hình thức kiểm tra khác. 
+ Kiểm tra đồng thời: Được thực hiện trong khi hoạt động của đối tượng kiểm tra đang được tiến hành. Với hình thức kiểm tra này người kiểm ta có thể điều chỉnh các sai sót một cách kịp thời. 
+ Kiểm tra phản hồi: Được thực hiện sau khi hoạt động đã xảy ra. Nó giúp cho người kiểm tra tự đánh giá về quyết định của mình để rút kinh nghiệm. Nó cung cấp cho mọi người trong tổ chức những thông tin cần thiết để nâng cao chất lượng công tác trong tương lai.  

Tóm lại
+ Các hoạt động thanh tra giáo dục, kiểm tra trong nội bộ nhà trường, thanh tra nhân dân đều là hoạt động quan sát, theo dõi các hoạt động giáo dục và giúp đỡ đối tượng hoàn thành tốt nhiệm vụ. Các hoạt động thanh tra giáo dục, kiểm tra nội bộ, thanh tra nhân dân khác nhau về tính chất, chủ yếu về tư cách pháp nhân của người thực hiện thanh kiểm tra, về tổ chức hoạt động, về đối tượng và cách xử lý.  
+ Kiểm tra trong  nội bộ nhà trường  là hoạt động xem xét và đánh giá các hoạt động giáo dục, điều kiện dạy – học, giáo dục trong phạm vi nội bộ nhà trường nhằm mục đích phát triển sự nghiệp giáo dục nói chung, phát triển nhà trường, phát triển người giảng viên và sinh viên nói riêng.  
+ Kiểm tra trong nội bộ nhà trường  là một trong các yếu tố quan trọng tạo nên chất lượng giáo dục trong nhà trường.  
+ Kiểm tra cần tập trung phân tích sự kiện tìm nguyên nhân sai lệch.
+ Kiểm tra phải thúc đẩy tự kiểm tra.
+ Kiểm tra nội bộ nhà trường thực hiện các nhiệm vụ: Kiểm tra, đánh giá, tư vấn, thúc đẩy. 
+ Cần phối hợp sử dụng các phương pháp, hình thức kiểm tra khác nhau trong kiểm tra nội bộ nhà trường.

File đính kèm :
C--NG-T--C-THANH-TRA.doc

ĐỂ LẠI BÌNH LUẬN

Tin liên quan

Một số vấn đề cần lưu ý khi thực hiện công tác thanh kiểm tra trong nội bộ Nhà trường. ...
Một số vấn đề cần lưu ý khi thực hiện công tác thanh kiểm tra trong nội bộ Nhà trường. ...

Một số vấn đề cần lưu ý khi thực hiện công tác thanh kiểm tra trong nội bộ Nhà trường. (Phần 2)

Quyết định về việc thành lập Đoàn Thanh tra năm học 2015 - 2016
Quyết định về việc thành lập Đoàn Thanh tra năm học 2015 - 2016

Quyết định về việc thành lập Đoàn Thanh tra năm học 2015 - 2016

Quyết định Phê duyệt Kế hoạch thanh tra, kiểm tra năm học 2015 -2016
Quyết định Phê duyệt Kế hoạch thanh tra, kiểm tra năm học 2015 -2016

Quyết định Phê duyệt Kế hoạch thanh tra, kiểm tra năm học 2015 -2016

Kết luận Thanh tra, Kiểm tra Khoa Công trình theo kế hoạch thanh tra, kiểm tra năm học 2015 - 2016
Kết luận Thanh tra, Kiểm tra Khoa Công trình theo kế hoạch thanh tra, kiểm tra năm học 2015 - 2016

Khoa Công trình theo kế hoạch thanh tra, kiểm tra năm học 2015 - 2016

Quyết định về việc thành lập đoàn thanh tra năm học 2015-2016
Quyết định về việc thành lập đoàn thanh tra năm học 2015-2016

Quyết định về việc thành lập đoàn thanh tra năm học 2015-2016

Tin mới nhận

Mô hình giúp bài học về giao thông thêm hứng thú do nhóm tác giả trẻ Trường Đại học Công...
Mô hình giúp bài học về giao thông thêm hứng thú do nhóm tác giả trẻ Trường Đại học Công...

Mô hình giúp bài học về giao thông thêm hứng thú do nhóm tác giả trẻ Trường Đại học Công nghệ GTVT xây dựng

Kế hoạch tổ chức, quán triệt, tuyên truyền, triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần...
Kế hoạch tổ chức, quán triệt, tuyên truyền, triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần...

Thực hiện Kế hoạch số 26-KH/TU, ngày 05/12/2016 của Thành ủy Hà Nội và Kế hoạch số 32-KH/ĐUK, ngày 12/12/2016 của Đảng ủy Khối về tổ chức, quán triệt, tuyên truyền, triển khai thực hiện Nghị...

Nội quy học đường đối với sinh viên Trường Đại học Công nghệ GTVT
Nội quy học đường đối với sinh viên Trường Đại học Công nghệ GTVT

NỘI QUY HỌC ĐƯỜNG\\\\Sinh viên theo học tại trường Đại học Công nghệ GTVT ngoài việc chấp hành tốt các Nội quy, Quy chế còn phải thực hiện nghiêm túc các điều quy định trong bản nội quy...

Một số vấn đề cần lưu ý khi thực hiện công tác thanh kiểm tra trong nội bộ Nhà trường. ...
Một số vấn đề cần lưu ý khi thực hiện công tác thanh kiểm tra trong nội bộ Nhà trường. ...

Một số vấn đề cần lưu ý khi thực hiện công tác thanh kiểm tra trong nội bộ Nhà trường. (Phần 2)

Hội nghị Cán bộ lớp – Cán bộ đoàn năm học 2016 -2017
Hội nghị Cán bộ lớp – Cán bộ đoàn năm học 2016 -2017

Chiều ngày 15/12/2016, Phòng Công tác HSSV Trường Đại học Công nghệ GTVT tổ chức “Hội nghị Cán bộ lớp – Cán bộ đoàn năm học 2016 – 2017”. Tới dự với Hội nghị có TS. Nguyễn Hoàng Long –...