Công nghệ đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị được xác định là nhóm công nghệ chiến lược của Việt Nam
Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg ngày 30/4/2026 về Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược, xác định 10 nhóm công nghệ chiến lược và 30 sản phẩm công nghệ chiến lược mà Việt Nam ưu tiên phát triển nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và bảo đảm an ninh, chủ quyền công nghệ.
Theo danh mục mới, công nghệ đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị chính thức được xác định là một trong 10 nhóm công nghệ chiến lược của Việt Nam, cụ thể như sau:
1. Công nghệ số (trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, bản sao số, điện toán đám mây, điện toán biên, Internet vạn vật và chuỗi khối).
2. Công nghệ mạng di động thế hệ sau.
3. Công nghệ robot và tự động hóa.
4. Công nghệ sinh học và y sinh tiên tiến.
5. Công nghệ năng lượng và vật liệu tiên tiến.
6. Công nghệ chip bán dẫn.
7. Công nghệ an ninh mạng và lượng tử.
8. Công nghệ biển, đại dương và lòng đất.
9. Công nghệ hàng không và vũ trụ.
10. Công nghệ đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị.
Danh mục công nghệ chiến lược lần này bao quát nhiều lĩnh vực then chốt của nền kinh tế số và công nghiệp tương lai, trong đó công nghệ số được xác định là nhóm trung tâm với các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, bản sao số, điện toán đám mây, điện toán biên, Internet vạn vật và chuỗi khối - những nền tảng quan trọng cho chuyển đổi số quốc gia và phát triển kinh tế số.
Song song với 10 nhóm công nghệ chiến lược, Chính phủ cũng ban hành danh mục 30 sản phẩm công nghệ chiến lược, bao gồm các sản phẩm đã có khả năng tạo tác động trực tiếp đến phát triển kinh tế như trợ lý ảo AI, robot công nghiệp, nền tảng điện toán đám mây, thiết bị mạng 5G/5G-Advanced… cùng nhiều công nghệ nền tảng cho tương lai như chip chuyên dụng, công nghệ lượng tử, vệ tinh quỹ đạo thấp và các hệ thống tích hợp phục vụ đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị.
Theo Chính phủ, danh mục công nghệ chiến lược mới được xây dựng theo hướng tinh gọn, tập trung vào những công nghệ và sản phẩm có ý nghĩa trực tiếp đối với tăng trưởng kinh tế, năng lực cạnh tranh và nhu cầu phát triển dài hạn của đất nước; đồng thời ưu tiên các công nghệ có khả năng triển khai và tạo giá trị rõ ràng trong ngắn hạn, thay vì dàn trải nguồn lực.
Việc công nghệ đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị được đưa vào danh mục công nghệ chiến lược quốc gia cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc thúc đẩy phát triển hạ tầng giao thông hiện đại, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết về đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ các dự án đường sắt quy mô lớn trong thời gian tới.
Trước đó, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 2230/QĐ-TTg ngày 09/10/2025 phê duyệt Đề án đào tạo, phát triển nguồn nhân lực đường sắt Việt Nam đến năm 2035, định hướng đến năm 2045. Tiếp đó, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 2321/QĐ-BXD ngày 17/12/2025 về Kế hoạch triển khai thực hiện Đề án của Thủ tướng Chính phủ, trong đó giao nhiều nhiệm vụ trọng tâm cho Trường Đại học Công nghệ GTVT trong đào tạo, nghiên cứu và phát triển nguồn nhân lực đường sắt chất lượng cao.
Theo đó, Trường Đại học Công nghệ GTVT được giao nhiệm vụ nâng cấp cơ sở vật chất, tăng cường trang thiết bị và phòng thực hành phục vụ đào tạo, nghiên cứu lĩnh vực đường sắt; hướng tới hình thành các trung tâm thực hành - thí nghiệm chuyên sâu phục vụ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu, tiếp nhận và chuyển giao công nghệ đường sắt tốc độ cao, đường sắt điện khí hóa và đường sắt đô thị. Đồng thời, Nhà trường cũng đẩy mạnh đổi mới chương trình đào tạo theo hướng gắn lý thuyết với thực hành, phát triển học liệu số, nền tảng học trực tuyến, tăng cường nghiên cứu, tiếp nhận chuyển giao công nghệ và từng bước làm chủ các công nghệ đường sắt hiện đại gắn với chuyển đổi số, robot và trí tuệ nhân tạo.
Thực hiện Quyết định số 2230/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Kế hoạch triển khai theo Quyết định số 2321/QĐ-BXD của Bộ Xây dựng, Trường Đại học Công nghệ GTVT đã chủ động tăng cường hợp tác với các đối tác quốc tế nhằm tìm kiếm cơ hội, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, tiếp cận công nghệ tiên tiến, kinh nghiệm quản lý và vận hành hiện đại trong lĩnh vực đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị; qua đó góp phần đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của ngành đường sắt Việt Nam trong giai đoạn mới.
Trường Đại học Công nghệ GTVT
